SPK’nın 131 yatırım fonunu tasfiye etmesinin ardından, TSB Başkanı Ahmet Yaşar, BES fonlarında likidite sorunu yaşanmadığını açıkladı.
Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) geçen hafta yedi portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunu tasfiye etmesi üzerine, Türkiye Sigorta Birliği (TSB) Başkanı Ahmet Yaşar, Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) fonlarında likidite sorunu yaşanmadığını açıkladı. Yaşar, emeklilik yatırım fonlarının güçlü hukuki ve teknik yapısıyla koruma altında olduğunu, BES katılımcılarının aceleci karar almasını gerektirecek bir durum olmadığını belirtti. Bu gelişme, Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls Portföy Yönetimi AŞ’nin kurucusu olduğu fonların Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nda (TEFAS) işleme kapatılmasının ardından kamuoyunun gündemine gelmişti.
TSB Başkanı Yaşar, sermaye piyasalarındaki son gelişmeleri yakından takip ettiklerini ifade etti. Yatırım fonları ile emeklilik yatırım fonlarının birbirinden ayrı yapılar olduğunu vurguladı. Emeklilik yatırım fonlarının teknik ve hukuki yapıları ile tabi oldukları gözetim ve denetim mekanizmaları bakımından güçlü korumalara sahip olduğunu dile getirdi. Yaşar, “Bugüne kadar yaşanan süreçte emeklilik fonlarımızda herhangi bir likidite sorunu ortaya çıkmadığını görüyoruz. Bu tablo, BES’in uzun vadeli tasarruf sistemi olarak sahip olduğu sağlam yapıyı bir kez daha ortaya koyuyor.” dedi.
Emeklilik fonlarının kurucularının emeklilik şirketleri olduğunu anımsatan Yaşar, 18 milyonu aşkın BES katılımcısının tasarruflarının profesyonel portföy yönetim şirketleri tarafından yönetildiğini belirtti. Yaklaşık 400 emeklilik fonunun 353’ünün bankaların sahibi olduğu portföy yönetim şirketleri tarafından yönetildiğine dikkat çekti. Bu durumun, BES katılımcıları açısından aceleci karar almayı gerektirecek bir tablo oluşturmadığını ifade etti.
Piyasalarda yaşanan dalgalanmanın emeklilik yatırım fonlarına etkisinin sınırlı ve kısa süreli kaldığını gözlemlediklerini aktardı. Yaşar, bunun en önemli nedenlerinden birinin BES fonlarının farklı varlık sınıflarına yayılan çeşitlendirilmiş portföy yapısı olduğunu vurguladı. Borsa İstanbul’daki kısa vadeli dalgalanmalara rağmen, emeklilik yatırım fonlarında belirgin ve kalıcı bir olumsuz etki gözlenmediğini söyledi. “Fon büyüklüklerinde kısa sürede yeniden artış kaydedildi. BES’i zaten günlük veya haftalık piyasa hareketleri üzerinden değerlendirmemek gerekiyor. Bu sistemin temel özelliği uzun vadeli tasarruf olmasıdır.” ifadelerini kullandı.
SPK tarafından tasfiye edilen yatırım fonlarının büyük payının serbest fon türü olduğunu belirten Yaşar, BES fonlarında risk limitleri ve varlık yoğunlaşmaları farklı olan bu fon türünün bulunmadığını kaydetti. Katılımcıların gelişmeler nedeniyle olağan dışı bir davranış veya sistemden ayrılma talebi oluşturmadığını da ekledi. Yaşar, Takasbank’ın 21 Eylül itibarıyla açıkladığı verilere göre, emeklilik yatırım fonlarının başlıca varlık gruplarının dağılımında kıymetli madenlerin yüzde 38, hisse senedinin yüzde 16, kamu borçlanma araçlarının yüzde 14 paya sahip olduğunu aktardı. Bu dengeli dağılımın borsa dalgalanmalarının toplam fon büyüklüğüne zarar vermesini engellediğini ifade etti.
Ahmet Yaşar, BES’i diğer yatırım fonlarından ayıran en önemli unsurlardan birinin güçlü ve çok katmanlı gözetim yapısı olduğunu vurguladı. Emeklilik fonlarının denetim ve takiplerinin, uzun vadeli emeklilik tasarruflarını yönetmesi nedeniyle buna uygun şekilde gerçekleştirildiğini belirtti. SPK ve Takasbank’ın yanı sıra Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) ile Emeklilik Gözetim Merkezi (EGM) de sistemin gözetiminde aktif rol alıyor.
Yaşar, sektörün uzun uğraşları sonucunda devreye alınan Fon Gözetim Platformu’nun önemine değindi. Bu platformun entegre veri paylaşımı sayesinde fonların izlenebilirliğini artırdığını ve olası hata ve suistimallerin erken tespit edilmesine katkı sağladığını anlattı. Finansal sistemlerde güvenin sadece iyi düzenlemelerle değil, etkin gözetim, şeffaflık ve zamanında müdahaleyle korunabileceğini sözlerine ekledi.
BES’in temel gücünün üç noktada toplandığını ifade etti: uzun vadeli tasarruf disiplini, genişleyen fon çeşitliliği ve devlet katkısı. Yatırım fonlarının toplu para ile fon alımı ağırlıklı bir yapı gösterirken, BES’in uzun vadeli ve düzenli katkı payı ödemeleriyle büyümesinin sistemi piyasa riskleri karşısında farklılaştırdığını belirtti. Emeklilik yatırım fonlarının sıkı biçimde gözetilen yapılarıyla katılımcılara farklı risk ve getiri tercihlerine göre yatırım yapabilme imkanı sunduğunu söyledi. Yüzde 20 devlet katkısının da BES’in uzun vadeli tasarruf açısından avantajını netleştirdiğini vurguladı.
EGM verilerine göre, 21 Eylül itibarıyla BES ve Otomatik Katılım Sistemi (OKS) toplam fon büyüklüğü 2 trilyon 621 milyar 854,9 milyon liraya ulaştı. Toplam katılımcı sayısı ise 18 milyon 278 bin 778 olarak kayıtlara geçti.
