ABD-İran gerilimi ve ABD enflasyon verileri emtia piyasalarında etkili oldu. Hürmüz Boğazı endişeleri ve Fed beklentileri fiyatları şekillendirdi.
ABD yönetiminin İran’ın sunduğu ateşkes teklifini reddetmesi, Orta Doğu’daki gerilimin sürebileceği endişelerini artırarak emtia piyasalarında önemli dalgalanmalara yol açtı. Bu gelişme, özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden petrol ve doğal gaz akışına yönelik endişeleri yükseltti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın karşı teklifini “kabul edilemez” olarak değerlendirmesi ve taraflar arasındaki görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ile nükleer program konularındaki anlaşmazlıkların devam etmesi, piyasalardaki belirsizliği artırdı.
Makroekonomik veriler tarafında, ABD’de nisan ayı enflasyon göstergelerinin beklentileri aşması emtia piyasalarındaki fiyatlama davranışlarını belirleyen bir diğer kritik unsur oldu. ABD’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yüzde 3,8 artarak Mayıs 2023’ten bu yana en güçlü yükselişini kaydetti. Enerji fiyatlarındaki artışın TÜFE’deki yükselişin yüzde 40’ından fazlasını oluşturduğu belirtildi.
Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) de maliyet enflasyonuna ilişkin endişeleri artırdı. Nisan ayında ÜFE aylık yüzde 1,4, yıllık ise yüzde 6 arttı. Bu veriler, ABD Merkez Bankası (Fed) tarafından faiz indirimlerine yönelik beklentilerin ötelenmesine neden oldu.
Aynı dönemde ABD Senatosu’nun Kevin Warsh’ı Fed Başkanlığına onaylaması, para politikasına ilişkin belirsizlikleri fiyatlamaların merkezine yerleştirdi. Analistler, Warsh’ın göreve gelmesiyle Fed’in iletişim stratejisi ve faiz politikasına ilişkin beklentilerin yeniden şekillenebileceğini belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Pekin’de gerçekleştirdiği zirve, emtia piyasalarında enerji ve tarım ürünleri fiyatlamaları üzerinde etkili oldu. Beyaz Saray, zirve sonrası yaptığı açıklamada, iki tarafın Hürmüz Boğazı’nın enerji akışını destekleyecek şekilde açık kalması konusunda mutabık kaldığını belirtti.
Bu açıklama petrol ve doğal gaz fiyatlarında kısa süreli bir geri çekilmeye neden olsa da somut bir mekanizma öngörülmemesi ve ABD-İran müzakerelerindeki tıkanıklığın sürmesi, Brent petrol üzerindeki jeopolitik risk priminin korunmasına yol açtı. Trump’ın, Çin’in soya fasulyesi, enerji ve uçak alımını artırma taahhüdünü de piyasalar yakından izledi.
Değerli metaller, ABD enflasyon verilerinin ardından Fed’in para politikasına ilişkin beklentilerin yeniden şekillenmesiyle düşüşle haftayı tamamladı. Yüksek enflasyonun Fed’in faiz indirim sürecini öteleme ihtimalini artırması, altın gibi faiz getirisi olmayan varlıkların cazibesini azalttı. Gümüş, hem değerli hem de sanayi metali olması nedeniyle satış baskısından en fazla etkilenen ürün oldu.
Baz metallerde ise jeopolitik arz riskleri ve Çin talebine ilişkin beklentilerle karışık bir seyir izlendi. Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlikler arz endişelerini desteklerken, ABD enflasyon verileri sanayi metalleri üzerinde baskı oluşturdu. Alüminyum ve bakır fiyatları, lojistik riskler ve arz darlığı endişeleriyle destek bulsa da genel piyasa eğilimlerinden etkilendi.
Enerji emtialarındaki fiyatlamalarda Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlikler, ABD-İran ateşkes sürecindeki tıkanma ve küresel arz endişeleri etkili oldu. ABD Başkanı Trump’ın İran’ın karşı önerisini kabul edilemez bulması, arz kesintilerinin sürebileceği endişelerini destekledi. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) küresel petrol arzına ilişkin uyarıları da fiyatları destekledi.
Doğal gaz tarafında ise depolama verileri, LNG ihracat tesislerindeki bakım süreçleri ve Hürmüz kaynaklı küresel LNG arz endişeleri öne çıktı. ABD doğal gaz depoları beş yıllık ortalamanın üzerinde kalmaya devam etse de Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik gerilim küresel LNG piyasasında sıkışıklığı artırdı.
Tarım emtialarında ise ABD-Çin tarımsal ticaretinin genişletilmesine yönelik mesajlar izlendi. Çin’in tarife indirimleri ve engellerin azaltılması yoluyla tarımsal ticareti artırma konusundaki ön mutabakatı, ticaret geriliminin azalabileceğine yönelik iyimserliği destekledi. Ancak Çin’in ihtiyacını büyük ölçüde Brezilya’dan karşılamaya devam etmesi, etkinin sınırlı kalabileceği yorumlarına yol açtı.
